Energielabels, BENG berekeningen, NTA8800, EPC, ISSO 82.1 iets met bomen en bos

Wie zorg en aandacht zaait, oogst vertrouwen en succes.

SINT AGATHA – Inmiddels zijn er bij Lamers & Visser uit Sint Agatha een aantal mensen gecertificeerd om BENG berekeningen en energielabels te mogen maken en verstrekken.

Inmiddels zijn er bij Lamers & Visser een aantal mensen gecertificeerd om BENG berekeningen en energielabels te mogen maken en verstrekken. Niet alleen voor woningbouw maar ook voor utiliteitsbouw kunnen we u van dienst zijn, maar wat houdt dat nou in……?

Misschien zijn de bomen en het bos niet eens zo gek. We weten allemaal dat we in 2050 naar een energieneutrale gebouwde omgeving gaan, met een CO2 uitstoot van 0. Om dit te bewerkstelligen moet er veel gebeuren. Al jaren zijn we bezig het energieverbruik in kaart te brengen, soms gaat dat goed en soms is dat minder succesvol.

  • De EPC berekening 1995 een EPC van 1,4 en vanaf 2015 een EPC van 0,4 (voor de woningbouw)
  • De BENG berekeningen, factoren afhankelijk van onder andere het gebruiksoppervlak.

Al eerder werden de isolatiewaarden van de buitenschil verplicht gesteld. In 1965 zijn de minimumisolatie eisen voor de sociale woningbouw volgens de Voorschriften en Wenken 1965 vastgelegd

  • Dak 0,86 m²K/W
  • Buitenwand 0,43 m²K/W
  • Vloer begane grond 0,17 m²K/W

Door de jaren heen is dit steeds verhoogd en anno 2021 zijn de volgende Rc-waardes vastgelegd in het bouwbesluit.

  • Dak 6,30 m²K/W
  • Buitenwand 4,70 m²K/W
  • Vloer begane grond 3,70 m²K/W

De EPC berekening bestond uit één uitkomst, het was mogelijk om een hoog fossiel energieverbruik te compenseren met zonnepanelen. De zogenaamde excuuspanelen. Met het verplichten van de BENG berekeningen is dat niet meer mogelijk.

BENG staat voor “Bijna EnergieNeutrale Gebouwen”. BENG is, overigens net zoals de EPC, een minimum-eisen-pakket voor het energieverbruik jaarrond gemiddelde van gebouwen. De regels voor de BENG berekeningen zijn ondergebracht in de NTA8800. De BENG kijkt overigens niet verder dan het gebouwgebonden energieverbruik, van gebouwinstallaties voor verwarming, koeling, warm tapwater en alle benodigde hulpenergie. De oplader van de telefoon, laptop, wasmachine, kooktoestel e.d. worden niet meegerekend.

De BENG berekening bestaan uit 3 indicatoren en een factor voor de opwarming van het gebouw.

BENG 1: Energiebehoefte oftewel het gebouwgebonden verbruik, wat is de benodigde energie voor het verwarmen c.q. koelen van een gebouw of woning. Om te voldoen aan deze eis uitgedrukt in kWh/m² wordt gekeken hoe goed de thermische schil in staat is om de warmte binnen te houden. Er wordt gekeken naar de isolatiewaarden van de vloer, gevel, het dak, het glas, maar ook de kierdichting van het gebouw. Het resultaat van BENG 1 wordt niet meer getoetst aan een vaste waarde. BENG 1 wordt getoetst aan verschillende niveau’s afhankelijk van de verhouding tussen gebruiksoppervlakte en de oppervlakte van de thermische schil. Voor de woningbouw wordt getoetst aan 3 niveau’s.

Zonnepanelen hebben dus geen invloed op de BENG 1, de thermische schil zal verbeterd moeten worden. Met name in het glas kan er veel gehaald worden, dat kan in de vorm van tripple glas of kleinere raampartijen, maar dat laatste is in de huidige bouwtrend niet wenselijk.

BENG 2: Primair fossiel energieverbruik oftewel hoeveel energie heb ik nodig van mijn energiemaatschappij uitgedrukt in kWh/m². Dit heeft niets te maken met de kWh’s die de meter in de woning aangeeft. Als je bij BENG 1 de energievraag van het gebouw al geminimaliseerd hebt, is het zaak om zo min mogelijk energie te vragen van uw leverancier (al dan niet fossiel). In feite werkt BENG 2 samen met BENG 3, waarbij gekeken wordt naar het duurzame opwekken van energie. De mogelijkheden om het fossiel energieverbruik te verlagen zijn met name te vinden in een goed WTW-systeem (warmte terugwin systeem in de ventilatielucht), een douche WTW e.d. Echter Quookers, elektrische boilers, en –kachels zullen de BENG 2 waarde verhogen.

 

BENG 3: Aandeel hernieuwbare energie, BENG 3 zegt iets over de hoeveelheid opgewekte energie door de installatie van het gebouw zelf, hernieuwbare bronnen. Dus zonnepanelen op het dak, maar ook de omgevingsenergie die de bron is voor de warmtepomp (lucht of water) Voor het aandeel hernieuwbare energie is een minimum ingesteld, hoe meer duurzame energie wordt opgewekt hoe beter het is. Groene stroom van de energieleverancier wordt niet als factor meegenomen in de berekeningen. Dit is geen eigenschap van de woning of het gebouw.

TOjuli-indicator, oftewel Temperatuur Overschrijding in juli. De waarde is beperkt om een temperatuur overschrijding in juli te voorkomen of te beperken. Goede isolatie helpt om de opwarming af te remmen, maar voorkomt tevens dat het gebouw weer snel kan afkoelen. Architecten en ontwikkelaars worden uitgedaagd om rekening te houden met langere en warmere zomers, waarbij het niet de bedoeling is dat iedereen een airco gaat kopen. Mogelijkheden om deze factor te verlagen is het toepassen van kleinere ramen, overstekken, zonwering, maar ook nachtluiken. Let wel dat overstekken en zonwerend glas weliswaar de TO-juli factor verlaagd, maar een negatief effect heeft op de BENG 1 in de winter.

Gewijzigde procedure

De procedure van opnemen, meten en verwerken is vastgelegd inde ISSO 82.1 (voor woningen) en de ISSO 75.1 (voor utiliteitsbouw)

Niet alleen de manier van berekenen is veranderd maar ook de manier waarop en wanneer de berekeningen gemaakt moeten worden. Voorheen was het voor de omgevingsvergunning noodzakelijk een sluitende EPC berekening in te dienen. De noodzaak om in de bouw de daadwerkelijk voorgeschreven installatie, isolatie e.d. toe te passen was verplicht, maar niet altijd aanwezig. Menig woning of gebouw zal bij herberekening anders uit de bus komen dan tijdens het indienen van de vergunning bedoeld is.

Voor de BE\NG is het eveneens noodzakelijk om bij de omgevingsvergunning in te dienen, echter bij oplevering moet een verplichte herberekening van de BENG gemaakt worden om een energielabel te verkrijgen. Blijkt uit de rekenresultaten dat het gebouw niet meer aan de BENG waarde voldoet die bij de vergunning is ingediend, is het formeel dat het gebouw niet in gebruik genomen mag worden. Het is dus riskant om een vergunningsvrije uitbouw tijdens de bouw toe te voegen, of een andere installatie te installeren, zonder dat vooraf te toetsen. Blijkt namelijk dat de woning bij oplevering niet meer voldoet door de aanpassing kan handhaving van toepassing zijn. Uit de BENG berekening bij oplevering volgt ook het energielabel voor het betreffende gebouw.

Het is raadzaam, en bijna verplicht om een energielabel te verkrijgen, om al tijdens het bouwproces alles goed vastgelegd wordt door middel van revisietekeningen, foto’s, facturen en dergelijke om aan te tonen hoe het object is gebouwd. Deze gegevens worden verwerkt in een dossier dat bij aanvraag van het energielabel ingediend gaat worden. Wordt dit niet goed gedocumenteerd dan zullen deze onderdelen forfaitair ingevoerd moeten worden, omdat deze niet meer te herleiden zijn en heeft invloed op de hoogte van het energielabel.

Lamers & Visser BV heeft een uitgebreide checklist met zaken waaraan gedacht moet worden om vast te leggen bij de uitvoering.

Blowerdoor

Er zijn veel nieuwe regels van toepassing, opdrachtgevers zijn nog zoekende hoe te voldoen aan de eisen die gesteld zijn aan de nieuwe normen. Een onderdeel daarvan is het aanleveren van voldoende bewijs van de bouw van een woning of object. Omdat een gecertificeerd deskundige bij oplevering een energielabel moet verstrekken is het niet altijd mogelijk om alles achteraf te controleren. De eigenschappen en toepassing van isolatie is vaak een lastig verhaal. Een merk en type warmtepomp is goed te achterhalen, deze staan in het zicht, maar de isolatie en de kwaliteit van toepassen is een ander verhaal.

Maar ook eerder in het proces moeten keuzes gemaakt worden. Stel de aannemer is kwalitatief goed bezig en geeft aan met een hoge kierdichting te kunnen bouwen, dan is het mogelijk dit te verwerking in de BENG berekening bij vergunning in plaats van de forfaitaire waarde voor kierdichting. Dit heeft grote invloed op het energieverbruik er wordt namelijk rekening gehouden met minder warmteverlies door kieren e.d. Echter door de afwijking van de forfaitaire waarde is het noodzakelijk de opgegeven Qv10 waarde (factor voor de kierdichting van het object) te controleren ten behoeve van het energielabel. Dit houdt in bij aanpassing van deze waarde een blowerdoor test uitgevoerd moet worden, om de kwaliteit van de kierdichting aan te tonen. (Blowerdoor is een systeem waarbij de woning getest wordt door de woning onder druk te zetten om te kijken hoeveel lucht er kan ontsnappen). Dit neemt niet weg dat we uit moeten gaan van forfaitair, want het gevolg is namelijk dat er andere voorzieningen getroffen moeten worden om weer aan de BENG te voldoen. Maar bovenstaand voorbeeld is wel om te beseffen dat er voorgedacht moet worden.

Zo zijn er nog tal van voorbeelden te noemen die de gevleugelde uitspraak: “Doen we altijd zo!” een eigenaar van een object in de problemen kan brengen.

Energielabel bestaande woningen c.q. gebouwen

De methode van energielabels verstrekken op de manier van voor 2021 is niet meer mogelijk. Voorheen was het voor de gebouweigenaar mogelijk om digitaal in te loggen, gegevens met betrekking tot het object naar waarheid in te vullen, waarop een erkend deskundige alleen kijkt naar de toegevoegde gegevens en daarop een energielabel kon verstrekken. De eigenaar van het gebouw of woning was tussen de €5 en €20 euro kwijt en het energielabel was voor 10 jaar geldig.

Het is niet voor niets dat de Europese commissie heeft gezegd dat deze manier van energielabels verstrekken niet meer uitgevoerd mocht worden. In de huidige situatie met de invoering van de NTA8800 is het verplicht om een gecertificeerde professional in te huren om het object op te nemen, eventueel te controleren aan de bestaande tekeningen, alsmede de overige gebouweigenschappen en installaties op te nemen. Deze gegevens moeten in een BENG berekening verwerkt worden, waarna er een energielabel verstrekt kan worden.

Ik heb mijn vergunning al voor 2021 ingediend

Ook voor woningen en objecten die voor 2021 zijn ingediend geldt dat ze moeten worden voorzien van een energielabel, dus een BENG berekening. De procedure is niet anders, bij oplevering moet ook een BENG berekening gemaakt worden, echter de woning of het kantoor hoeft niet te voldoen aan de huidige eisen met betrekking tot de BENG. Als ze niet voldoen aan de BENG kan het wel zijn dat ze een lager energielabel krijgen.

Mochten er naar aanleiding van voorgaand stuk nog vragen zijn dan horen wij dat graag, wij wensen u in ieder geval veel succes met de plannen.

Lamers en Visser adviseert bij huisvestingsvraagstukken en ontwerpen en de meest uiteenlopende gebouwen op het gebied van constructie, bouwkunde, BIM-trajecten en management. Vanuit het kantoor in Sint Agatha worden wereldwijd projecten gemodelleerd.

Neem voor meer informatie over dit project contact op met Lamers en Visser.

Lamers & Visser Bouwmanagement & Bouwtechnieken BVlamers-en-visser-uit-sint-agatha-levert-duurzaam-bouwmanagement-en-bouwtechniek

De heer Ton Lamers en de heer Bas Visser
Kerkenhuisweg 20
5435 PA Sint Agatha

Telefoon : 0485-321144

E-mail :    info@lamersenvisser.nl
Website : www.lamersenvisser.nl

 

 

 

 

 

 

Lees hier eerdere artikelen van Lamers en Visser op de Maasvallei site.

Print Friendly, PDF & Email

Wie zorg en aandacht zaait, oogst vertrouwen en succes.